Fact Check: ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ ಎಂದು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಎಐ ಆಗಿದೆ
ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಒಂದು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಸ್ಥಳದಂತೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ಕ್ಲಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
By - Vinay Bhat
Claim:ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Fact:ಹಕ್ಕು ಸುಳ್ಳು. ಇದು ಎಐ ವೀಡಿಯೊ ಆಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ, ಸಂಘರ್ಷವು ನಿರಂತರ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ, ಇರಾನಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರಾನ್ನಿಂದ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ, ಇದೀಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಒಂದು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಸ್ಥಳದಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಳಗಿನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ದೃಶ್ಯಗಳಿವೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ಕ್ಲಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ‘‘ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿ’’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (Archive)
Fact Check
ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನ್ಯೂಸ್ಮೀಟರ್ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೈಜ ಘಟನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದರಲ್ಲಿ AI- ರಚಿತವಾದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬಂತು. ಸ್ಫೋಟವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ, ನೈಜ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು ಬಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು AI ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಒಳಗೆ, ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ ಜನರ ದೇಹಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿರೂಪಗೊಂಡಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
‘ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡಂತೆ ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಇಸ್ಫಹಾನ್ ಮಸೀದಿಗೆ ಹಾನಿ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಹಾನಿ: ವರದಿಗಳು’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 10 ರಂದು ಮಿರರ್ ನೌ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊ ವರದಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
ಇಸ್ಫಹಾನ್ನ ನಕ್ಷ್-ಇ ಜಹಾನ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಒಳಗೆ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೈರಲ್ ಕ್ಲಿಪ್ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಯಾವುದೇ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ.
