Fact Check: ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಲೂನ್ಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಭಾರತದ್ದಲ್ಲ
ಜನವರಿ 26 ರಂದು ಭಾರತವು ತನ್ನ 77 ನೇ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, 'ನವ ಭಾರತ'ದ ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ.
By - Vinay Bhat |
Claim:ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭ ಯುವಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಲೂನ್ಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Fact:ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಸುಳ್ಳು. ಈ ವಿಡಿಯೋ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಢಾಕಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಜನವರಿ 26 ರಂದು ಭಾರತವು ತನ್ನ 77 ನೇ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, 'ನವ ಭಾರತ'ದ ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಈ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಜನನಿಬಿಡ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಲೂನ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಕನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವ ಬಲೂನ್ಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸದೆ ಅದನ್ನು ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ‘‘ಬಳಲಿದ ಕೈಗಳನ್ನು ಕೈ ಹಿಡಿದು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು. ನಮ್ಮ ಬಲವನ್ನು ಅಸಹಾಯಕರ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಬಾರದು..!’’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಹ್ಯಾಶ್ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. (Archive)
ಇದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು X ನಲ್ಲಿ "ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ #ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮರು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
Fact Check
ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನ್ಯೂಸ್ಮೀಟರ್ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವೀಡಿಯೊ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ್ದಾಗಿದೆ.
ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಜನವರಿ 13 ರಂದು ಫೇಸ್ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವೀಡಿಯೊದ 16 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಉದ್ದದ ವಿಸ್ತೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. 'ಅಮೇಜಿಂಗ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 24' ಬಳಕೆದಾರರು "ಬಲೂನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಏನಾಯಿತು?" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅದೇ ದಿನ, ಇದೇ ಪೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಬಲೂನ್ ಮಾರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಮತ್ತೋರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಹ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
"ಬಲೂನ್ ಮಾರಾಟಗಾರ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನಿಗೆ 1,000 ಟಾಕಾ ಕೊಟ್ಟ" ಎಂದು ವೀಡಿಯೊಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಹುಡುಗನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ - ಬಲೂನ್ಗಳನ್ನು ಒಡೆದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಜೂಮ್ ಇನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಟಕಾದಂತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಾವು ಇದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಥಳ
ಮೊದಲ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಸೈಡ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅಂಗಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಬ್ಯಾನರ್ನಲ್ಲಿ "INDIN PANE PURE" ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಾವು ಬ್ಯಾನರ್ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನು ಅಂಗಡಿಯ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ಢಾಕಾ ಅಗರ್ಗಾಂವ್ ಚುನಾವಣಾ ಕಟ್ಟಡದ ಬಳಿಯ ಐಸಿಟಿ ಟವರ್ಗಳ ಎದುರು ಫೂಡ್ ಕೋರ್ಟ್ ಇದೆ ಎಂದು ಮಾರಾಟಗಾರ ಹೇಳಿದರು. ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ ಬಳಸಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ದೃಶ್ಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಬಹುದು.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೀಡಿಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅನೇಕ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಶೂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮಾರಾಟಗಾರ ಹೇಳಿದರು.
ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಢಾಕಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.