Fact Check: ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸುವ ವೀಡಿಯೊದ ಸತ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್-ಯುಎಸ್ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳ ನಡುವೆ, ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಟ್ರಕ್‌ಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಕ್ಲಿಪ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ₹500 ಗೆ 18 ಕೆಜಿ ಅನಿಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಫೇಸ್​ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ‘‘ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಕೇವಲ ₹500ಕ್ಕೆ 18 ಕೆ.ಜಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗೋಬರ್ (ಹಸು ಮಣ್ಣು) ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸದುಪಯೋಗಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿವೆ.’’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (Archive)

Fact Check

ಈ ಸುದ್ದಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನ್ಯೂಸ್ ಮೀಟರ್ ಪರಿಶೋದಿಸಿದಾಗ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವೀಡಿಯೊ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ವೀಡಿಯೊ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ "ಇಂಡೇನ್ XTRATEJ" ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ LPG ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಮೊದಲಿಗೆ "ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್" ಎಂಬ ಪದದ ಕೀವರ್ಡ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ನಮಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ವೈರಲ್ ಕ್ಲಿಪ್ ಅನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ‘‘XTRATEJ’’ ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಈ ಕುರಿತು ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ‘‘ಇಂಡೇನ್ XTRATEJ’’ ಎಂಬುದು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ LPG ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು.

ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ‘‘ಇಂಡೇನ್ XTRATEJ ಎಂಬುದು ವಿವಿಧ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ LPG ಆಗಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್‌ನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನ್ಯಾನೋ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಡೇನ್ XTRATEJ ಅನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.’’

ನಮ್ಮ ಹುಡುಕಾಟದ ಸಂದರ್ಭ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಸಿಲಿಂಡರ್​ ಫೋಟೋದೊಂದಿಗೆ ಆಜ್ ತಕ್‌ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (IOCL) ನಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮತ್ತು 19 ಕೆಜಿ ತೂಕದ "ಇಂಡೇನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ತೇಜ್" ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.