Fact Check: ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ దాడిలో అఫ్గాన్ మదర్సా ధ్వంసమైందా? లేదు, ఇక్కడ నిజం తెలుసుకోండి
ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ దాడిలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని మదర్సా ధ్వంసమైందని క్లెయిమ్ చేస్తున్న చిత్రం సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.
By - K Sherly Sharon
Claim:ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ బాంబు దాడుల కారణంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో ఒక మదర్సా ధ్వంసమైంది.
Fact:ఆగస్టు 28, 2013న ఘజ్ని ప్రావిన్స్లో పోలిష్, అఫ్గాన్ దళాలు నిర్వహిస్తున్న స్థావరంపై తాలిబన్లు దాడి చేసినట్లు ఈ చిత్రం చూపిస్తుంది.
Hyderabad: పాకిస్తాన్లో ఇటీవల జరిగిన ఆత్మాహుతి బాంబు దాడులు, దాడుల తర్వాత తెహ్రిక్-ఇ-తాలిబాన్ పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులను లక్ష్యంగా చేసుకుని పాకిస్తాన్ అఫ్గానిస్థాన్ లోపల వైమానిక దాడులు నిర్వహించింది.
పాకిస్తాన్, అఫ్గానిస్థాన్ మధ్య జరిగిన ఈ ఘర్షణల సందర్భంలో, సోషల్ మీడియాలో ప్రసారం అవుతున్న ఒక చిత్రం ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ చేసిన విధ్వంసాన్ని చూపిస్తుందని పేర్కొంది.
చిత్రం రోడ్డుపై రెండు కార్లను, దూరంలో పొగ ఎగసిపడుతున్నట్లు చూపిస్తుంది. ఈ చిత్రాన్ని ఫేస్బుక్లో షేర్ చేస్తూ, ఒక వినియోగదారు ఇలా రాశారు, "నిన్న పాకిస్తాన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పై చేసిన వైమానికదాడుల్లో ఒక బాంబ్ ఒక మద్రసా మీద పడి భవనం ధ్వంసం అవ్వడంతో పాటు అక్కడ ఉన్న మతపరమైన పుస్తకాలు కాలిపోయాయి రంజాన్ మాసంలో ఇలా జరగడంతో ఆఫ్ఘన్లు కోపంతో రగిలిపోతున్నారు..." (ఆర్కైవ్)
Fact Check
న్యూస్మీటర్ ఈ వాదన తప్పు అని కనుగొంది. ఈ చిత్రం ఆగస్టు 28, 2013న ఘజ్ని ప్రావిన్స్లో పోలిష్, అఫ్గాన్ దళాలు నిర్వహిస్తున్న స్థావరంపై తాలిబన్లు దాడి చేసిన ఘటనను చూపిస్తోంది. ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ బాంబు దాడుల్లో ధ్వంసమైన మదర్సాను ఇది చూపించడం లేదు.
ఫిబ్రవరి 22న ప్రచురించబడిన మాంటెనెగ్రిన్ దినపత్రిక వార్తా వెబ్సైట్ విజెస్టి నివేదిక ప్రకారం, తూర్పు ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని నంగర్హార్, పాక్టికా ప్రావిన్సులలోని "వివిధ పౌర ప్రాంతాలు" దెబ్బతిన్నాయని అఫ్గాన్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది, వాటిలో ఒక మతపరమైన మదర్సా, అనేక పౌర గృహాలు ఉన్నాయి. ఫిబ్రవరి 23న రాయిటర్స్ ప్రచురించిన నివేదిక ప్రకారం, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని పాక్టికా ప్రావిన్స్లోని బార్మల్లో ఒక మదర్సా విద్యార్థి గాయపడ్డాడు.
కీవర్డ్ శోధనలను ఉపయోగించి, ఫిబ్రవరి 21న అఫ్గానిస్థాన్లోని మదర్సాపై బాంబు దాడి చేయడం ద్వారా పాకిస్తాన్ చేసిన విధ్వంసాన్ని చూపిస్తున్నట్లు పేర్కొన్న చిత్రాన్ని ఉపయోగించి, దాని గురించి విశ్వసనీయమైన వార్తా నివేదికలు ఏవీ మాకు కనిపించలేదు.
రివర్స్ ఇమేజ్ శోధనలు ఆగస్టు 29, 2013న టోమోన్యూస్ ద్వారా యూట్యూబ్లో ప్రచురించబడిన వార్తా వీడియో నివేదికకు దారితీశాయి. శీర్షిక "ఘజ్నిలోని అంతర్జాతీయ సైనిక స్థావరంపై తాలిబన్ దాడి చేసింది, కనీసం 7 మంది మరణించారు". ఈ వీడియో నివేదిక 'రాయిటర్స్'కు క్రెడిట్లతో వీడియోలో 00:08 సెకన్ల మార్క్ వద్ద చిత్రాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
ఆగస్టు 28, 2013న అఫ్గానిస్థాన్లోని తూర్పు ప్రావిన్స్ ఘజ్నిలో ప్రధానంగా పోలిష్, అఫ్గాన్ దళాలు నిర్వహిస్తున్న అంతర్జాతీయ సైనిక స్థావరంపై తాలిబన్లు తామే చేశామని పేర్కొన్న దాడిలో కనీసం ఏడుగురు మరణించారని వీడియో ద్వారా తెలుస్తోంది.
అదే రోజు సౌత్ చైనా మార్నింగ్ పోస్ట్ ప్రచురించిన మరొక వార్తా నివేదిక, రాయిటర్స్కు క్రెడిట్లతో వైరల్ చిత్రాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. రాయిటర్స్ కూడా ఇదే వైరల్ చిత్రాన్ని ఉపయోగించి గజ్ని దాడి గురించి ప్రచురించిన నివేదికను కనుగొన్నాం. ఈ నివేదిక "అఫ్గానిస్థాన్లోని పోలిష్ స్థావరంపై తాలిబన్ దాడి, ఏడుగురు మృతి" అనే శీర్షికతో ప్రచురించబడింది.
ఈ చిత్రాన్ని ఈ నివేదికలో కవర్ చిత్రంగా ఉపయోగించారు, వివరణలో "ఆగస్టు 28, 2013న ఘజ్ని ప్రావిన్స్లోని పోలిష్, అఫ్గాన్ దళాలు నిర్వహిస్తున్న స్థావరంపై బాంబు దాడి జరిగిన ప్రదేశం నుండి పొగ లేచింది. REUTERS/ ముస్తఫా అండలెబ్" అని ఉంది.
ఆగస్టు 28, 2013న ఘజ్ని ప్రావిన్స్లోని పోలిష్, అఫ్గాన్ దళాలు నిర్వహిస్తున్న స్థావరంపై తాలిబన్లు దాడి చేసినట్లు చిత్రం చూపుతున్నట్లు స్పష్టంగా ఉంది. ఇది ఫిబ్రవరి 21న పాకిస్తాన్ బాంబు దాడులలో ధ్వంసమైన మదర్సాను చూపించడం లేదు. కాబట్టి, వైరల్ క్లెయిమ్ తప్పు అని న్యూస్మీటర్ నిర్ధారించింది.
