హైదరాబాద్: కాంగ్రెస్ నేత, లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ అమెరికా పర్యటన తర్వాత ఆయన “భారతదేశానివారా, పాకిస్తాన్వారా?” అని ప్రశ్నిస్తూ ఓ అమెరికన్ పత్రిక కథనం ప్రచురించిందని పేర్కొంటూ ఒక వార్తా కథనంలా కనిపించే స్క్రీన్షాట్ ఫేస్బుక్లో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.
ఆ పోస్టుకు జత చేసిన తెలుగులోని క్యాప్షన్ సారాంశం ఇలా ఉంది: “అమెరికన్ పత్రిక రాసింది, ‘అతను భారతదేశం నుంచి వచ్చాడా, పాకిస్తాన్ నుంచి వచ్చాడా?’ అమెరికన్లు కొన్ని రోజుల్లోనే అర్థం చేసుకున్నారు, కానీ భారత్లోని చాలామంది హిందువులకు ఇంకా అర్థం కాలేదు.”(ఆర్కైవ్)
వైరల్ చిత్రంలో “అమెరికన్లు అడుగుతున్నారు: రాహుల్ భారతదేశానివారా లేక పాకిస్తాన్వారా?” అనే హెడ్డింగ్ కనిపిస్తూ, ఇది శాన్ఫ్రాన్సిస్కో కేంద్రంగా ఉన్న ఓ అమెరికన్ పత్రికలో ప్రచురితమైన కథనంలా చూపిస్తున్నారు.
ఫ్యాక్ట్ చెక్
న్యూస్మీటర్ పరిశీలనలో ఈ క్లెయిమ్ తప్పు అని తేలింది. ఎలాంటి అమెరికన్ పత్రిక కూడా ఇలాంటి కథనాన్ని ప్రచురించలేదు.
వైరల్ స్క్రీన్షాట్ను న్యూస్మీటర్ పరిశీలించగా, అందులో పలు అనుమానాస్పద అంశాలు కనిపించాయి. ఆ కథనంలో ఉపయోగించిన ఫాంట్లు, లైన్ స్పేసింగ్, మొత్తం లేఅవుట్ ఏ గుర్తింపు పొందిన అమెరికన్ పత్రిక శైలికీ సరిపోలడం లేదు. అంతేకాదు, వాక్య నిర్మాణంలో వ్యాకరణపరమైన లోపాలు, అసహజమైన పదప్రయోగాలు ఉన్నాయి. ఇవి సాధారణంగా ప్రొఫెషనల్గా ఎడిట్ చేసే అమెరికన్ పత్రికల్లో కనిపించవు.
హెడ్డింగ్తో పాటు సంబంధిత కీలక పదాలతో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేసినప్పటికీ, శాన్ఫ్రాన్సిస్కో కేంద్రంగా ఉన్నా లేదా ఇతర ఏ అమెరికన్ పత్రికలోనూ ఇలాంటి కథనం ప్రచురితమైనట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లభించలేదు.
మరింత లోతుగా పరిశీలించగా, వైరల్ చిత్రంలోని కంటెంట్ 2023 జూన్లో సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అయిన ఒక హిందీ భాషా కథనానికి అచ్చుగుద్దినట్లు సరిపోతున్నట్టు తేలింది. “अमेरिकी पूछ रहे हैं कि राहुल भारत से हैं या पाकिस्तान से?” అనే హిందీ హెడ్డింగ్తో సెర్చ్ చేయగా, అదే వాక్యాలతో ఉన్న హిందీ పత్రిక కటింగ్ను షేర్ చేసిన పలు సోషల్ మీడియా పోస్టులు కనిపించాయి.
అనువాద సాధనాల ద్వారా పరిశీలించినప్పుడు, వైరల్ అవుతున్న ఇంగ్లిష్ స్క్రీన్షాట్ ఆ హిందీ కథనాన్ని నేరుగా డిజిటల్గా అనువదించినదని న్యూస్మీటర్ నిర్ధారించింది. అందులోని తేదీ (మే 31), అలాగే రాహుల్ గాంధీ అమెరికా పర్యటనకు సంబంధించిన ప్రస్తావనలు, ఆయన గతేడాది శాన్ఫ్రాన్సిస్కో, వాషింగ్టన్ డీసీ, న్యూయార్క్లకు వెళ్లిన సమయంలో వచ్చిన వార్తలతో సరిపోలుతున్నాయి.
ఆ హిందీ కథనానికి అసలు మూలం స్వతంత్రంగా నిర్ధారించలేకపోయినా, ఇలాంటి కథనాన్ని ఏ అమెరికన్ పత్రిక గానీ, శాన్ఫ్రాన్సిస్కో కేంద్రంగా ఉన్న పత్రిక గానీ ప్రచురించిందన్న ఆధారాలు మాత్రం లేవు.
వైరల్ స్క్రీన్షాట్ను హిందీ కథనాన్ని ఇంగ్లిష్లోకి డిజిటల్గా అనువదించి, అమెరికన్ పత్రిక కథనంలా తప్పుగా చూపిస్తూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేశారు.
రాహుల్ గాంధీ జాతీయతపై ప్రశ్నిస్తూ అమెరికా లేదా శాన్ఫ్రాన్సిస్కో కేంద్రంగా ఉన్న పత్రిక ఏదైనా కథనం ప్రచురించిందన్న క్లెయిమ్ పూర్తిగా తప్పు. వైరల్ అవుతున్న చిత్రం హిందీ భాషలో వచ్చిన కథనాన్ని డిజిటల్గా ఇంగ్లిష్లోకి మార్చి, అమెరికన్ పత్రిక కవరేజ్గా తప్పుదోవ పట్టించేలా షేర్ చేసినదే.